U bevindt zich hier: Spelling Samenstellingen Adjectieven  
 SAMENSTELLINGEN
Adjectieven
Bijwoorden
Substantieven
Voegwoorden
Voornaamwoorden
Voorzetsels
Werkwoorden
 SPELLING
Eszet of dubbele s
Hoofdletter
Samenstellingen
Leestekens
Woordscheiding
Telefoonalfabet

VRIJE SAMENSTELLING TOT NIEUW ADJECTIEF
 

Men mag, maar men moet niet, een woord met een adjectief aaneenschrijven onder de volgende voorwaarden:


1. Indien het gaat om een samenstelling met een deelwoord als tweede deel, op voorwaarde dat die samenstelling ook als een volledige woordgroep kan voorkomen.

Voorbeeld:

"Rat suchenden/ratsuchenden". Dit kan bv. niet met het woord: "freudestrahlend" want een woordgroep ervan zou meer woorden vereisen dan voorzien is: "von Freude strahlend" in plaats van enkel "Freude strahlend"

Andere voorbeelden:

die Rat suchenden/ratsuchenden Bürger
eine allein erziehende/alleinerziehende Mutter
ein klein geschnittenes/kleingeschnittenes Radieschen
selbst gebackene/selbstgebackene Kekse


Maar wanneer men de hele samenstelling in vergrotende of overtreffende trap zet of met andere woorden versterkt, moet men aaneenschrijven.

Voorbeelden:

schwer wiegend/schwerwiegend -> schwerwiegender
Not leidend/notleidend -> äußerst notleidend

Wanneer men echter alleen het eerste deel in vergrotende of overtreffende trap zet of er een versterkend woord aan toevoegt, dan mag men niet aaneenschrijven.

Voorbeelden:

schwerer wiegend
in große Not leidend



2. Indien het gaat om een samenstelling met als eerste deel een eenvoudig onverbogen adjectief dat graduerend werkt op het tweede deel.

Voorbeelden:

allgemein gültig/allgemeingültig
eng verwandt/engverwandt
schwer verständlich/schwerverständlich
schwer krank/schwerkrank


Maar indien men het eerste deel daarbij in vergrotende of overtreffende trap zet of een versterkend woord aan toevoegt, dan mag niet aaneengeschreven worden.

Voorbeeld:

leicht verdaulich/leichtverdaulich -> leichter verdaulich
schwer verständlich/schwerverständlich -> besonders schwer verständlich
hoch erfreulich/hocherfreulich -> höchst erfreulich

Maar toch is het plaatsen van de klemtoon van groot belang in dit laatste. Indien trappen van vergelijking gebruikt worden op het eerste deel, dan ligt meestal daarop het accent. Soms ligt echter het accent op het tweede deel ondanks een vergrotende of overtreffende trap van het eerste deel. Dan wordt wel aaneengeschreven.

Voorbeeld:

"Sie ist höchstpersönlich gekommen." Het accent ligt hier op "-persönlich".
"Das ist eine höchst persönliche Ansicht" Hier ligt het accent op "höchst"



3. Alle verbindingen van "nicht-" met een ander adjectief, behalve als deze "nicht" niet enkel slaat op het adjectief, maar op de hele zin.

Voorbeelden:

eine nicht öffentliche/nichtöffentliche Sitzung
nicht operativ/nichtoperativ behandeln

Maar niet aaneengeschreven wanneer "nicht" slaat op de hele zin.

Voorbeeld:

Die Sitzung findet nicht öffentlich statt.


 

Alle gegevens baseren zich op het Duits spellingsbesluit van maart 2006, in voege getreden in augustus 2006. Verantwoordelijkheid voor layout: Sebastian Norbert Hope, Niedersachsen, Deutschland (zie contact).